Jaka wędka na klenia i jazia?

Wiele lat minęło od chwili, kiedy złowiłem swojego pierwszego klenia na spinning. Do dziś pamiętam bieganie w krótkich spodenkach po porośniętym wikliną brzegu rzeki, która wyglądała wtedy zupełnie inaczej niż dziś – była pełna dużych kleni, brzan i pstrągów. Wśród miejscowych wędkarzy nadal krążyło przekonanie, że łowienie klenia na spinning nie ma większego sensu. Rzeczywistość szybko pokazała mi coś zupełnie innego.

Jaka wędka na klenia sprawdza się najlepiej? Nie ma jednego modelu odpowiedniego do każdej rzeki i każdej przynęty. Innego kija potrzebujemy do małych woblerów i smużaków prowadzonych na niewielkiej wodzie, a innego wtedy, gdy trzeba posłać lekką przynętę daleko, kontrolować ją w silnym nurcie i bezpiecznie wyholować dużego klenia. Dlatego przy wyborze liczą się przede wszystkim długość wędki, jej moc, charakter pracy blanku oraz masa i opór używanych przynęt.

Przez lata łowiłem klenie i jazie zarówno w małych, czystych rzekach, jak i na znacznie większych wodach z mocnym nurtem. Testowałem różne długości, moce i sposoby pracy blanku, szukając połączenia pozwalającego daleko rzucać lekkimi przynętami, precyzyjnie je prowadzić i jednocześnie zachować odpowiednią kontrolę podczas holu. W tym artykule pokażę, jakie wnioski wynikają z tych doświadczeń i na co rzeczywiście warto zwrócić uwagę przy wyborze wędki na klenia i jazia. Jednym z efektów tych wieloletnich poszukiwań stała się Corona Fishing ETER – konstrukcja przygotowana właśnie z myślą o takim rzecznym łowieniu.

Pierwsze wędki na klenia – czego nauczył mnie pierwszy zestaw

Dziś z rybami jest dużo gorzej, a sama rzeka wygląda inaczej niż kilkadziesiąt lat temu. Wciąż jednak są miejsca, które niemal się nie zmieniły: silny nurt, głazy zalegające na dnie, zatopione konary, podmyte burty i pas wikliny utrudniający dostęp do wody. Właśnie w takich warunkach zaczynałem swoje łowienie kleni na spinning.

Doskonale pamiętam swój pierwszy spinning. Dostałem go od ojca – czerwony, szklany kij Germina z DDR, mający niespełna 200 cm długości. W tamtych czasach był dla mnie spełnieniem marzeń. Do kompletu udało mi się zdobyć kołowrotek Neptun i tak powstał mój pierwszy prawdziwy zestaw spinningowy.

Łowiłem przede wszystkim na obrotówki. Pierwsze klenie trafiały się na płytkich, kamienistych blatach o głębokości około 0,5–1,5 m, gdzie prowadziłem obrotówki na klenia w połowie wody. Ryby nie były jeszcze duże – największe miały około 40 cm – dlatego wystarczała mi żyłka około 0,18 mm i obrotówki w rozmiarze 1–2.

Z czasem coraz wyraźniej widziałem jednak ograniczenia tego zestawu. Największym problemem były małe i lekkie przynęty. Przy masie 2–3 g trudno było uzyskać odpowiednią odległość rzutu, a krótki kij utrudniał kontrolę przynęty prowadzonej daleko od brzegu i w szybkim nurcie. Blank był również zbyt sztywny, aby dobrze pracować z przynętami ważącymi wyraźnie poniżej 7 g.

To właśnie wtedy zacząłem rozumieć, że dobra wędka na klenia nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat maksymalnego ciężaru wyrzutu. Równie ważne są jej realna dolna granica użytkowa, zdolność do rzucania lekkimi przynętami, długość oraz możliwość kontrolowania ich w nurcie. W zależności od wielkości rzeki, masy przynęt i odległości łowienia wymagania wobec kija mogą być zupełnie inne.

Długa wędka na klenia – lekka przynęta, daleki rzut i głębokie ugięcie

Wtedy pojawił się kolejny pomysł: wędka o długości około 3 metrów, pozwalająca skutecznie łowić przynętami ważącymi mniej więcej 3–10 g. Zależało mi nie tylko na większej odległości rzutu, ale również na blanku, który podczas holu będzie pracował znacznie głębiej niż moja pierwsza Germina. Wybór padł na austriacki blank muchowy o długości 3 metrów, oznaczony jako Fast. Była to konstrukcja szybka podczas prowadzenia przynęty, ale pod większym obciążeniem przechodząca w głębokie, niemal pełne ugięcie.

Pierwsze testy pokazały ogromną różnicę. Mogłem komfortowo rzucać bardzo małymi obrotówkami, a zasięg standardowej „jedynki” wzrósł niemal dwukrotnie. Łowiłem nawet na obrotówki nr 0 i 00, używając żyłki około 0,16 mm. Jednocześnie kij zachowywał wystarczającą rezerwę mocy do holowania dużych kleni. Z czasem pojawiły się ryby ważące około 1,5–2 kg, a ten sam zestaw pozwalał mi skutecznie łowić także brzany, pstrągi, a okazjonalnie również szczupaki.

Z czasem coraz częściej zamiast obrotówki na końcu zestawu pojawiał się wobler. Początkowo były to sprowadzane z Niemiec przynęty spinningowe, które bardzo dobrze prowokowały większe klenie. Wtedy ujawniło się jednak kolejne ograniczenie mojego zestawu. Duży kleń w silnym nurcie potrafił natychmiast skierować się w stronę zatopionych konarów lub przybrzeżnych krzaków, a delikatny blank nie zawsze dawał mi wystarczającą kontrolę nad rybą.

Drugim problemem był opór stawiany przez większe woblery prowadzone pod prąd. Wędka znakomicie obsługiwała bardzo lekkie przynęty, ale nie była przygotowana do komfortowego prowadzenia mocniej pracujących woblerów w szybkim nurcie. Musiałem więc ograniczać się do modeli stawiających stosunkowo niewielki opór, takich jak klasyczne Rapala Original czy Countdown.

Największe klenie nie zawsze interesowały się jednak najmniejszymi przynętami. Łowiłem je również na woblery mające ponad 5 cm, a zdarzały się ryby atakujące modele około 7 cm. W takich warunkach potrzebowałem już czegoś więcej niż bardzo lekkiej, długiej wędki. Kij musiał nadal dobrze rzucać małymi przynętami, ale jednocześnie prowadzić większe woblery w nurcie i dawać odpowiednią kontrolę nad dużą rybą.

Powrót do krótkiej, sztywniejszej Germiny rozwiązywał część problemów z mocniej pracującymi woblerami, ale oznaczał rezygnację z zalet długiego i lekkiego kija. Noszenie dwóch wędek podczas przedzierania się przez wiklinę również nie było praktycznym rozwiązaniem. Właśnie wtedy zacząłem szukać konstrukcji, która połączyłaby lekkość, daleki rzut, kontrolę przynęty w nurcie, głęboką pracę podczas holu oraz wyraźnie większą rezerwę mocy.

Jaka wędka na klenia i jazia?

Po latach łowienia coraz wyraźniej widziałem, że nie istnieje jeden zestaw parametrów, który można uznać za obowiązkowy dla każdej wędki na klenia. Innego kija potrzebuje wędkarz łowiący na małej rzece spod przeciwległego brzegu, a innego ktoś, kto musi rzucać lekkim woblerem kilkadziesiąt metrów i kontrolować go w mocnym nurcie.

Przy wyborze wędki na klenia i jazia zwracam uwagę przede wszystkim na kilka cech:

• Długość – powinna odpowiadać wielkości rzeki i sposobowi łowienia. Dłuższy kij ułatwia daleki rzut, prowadzenie przynęty z wysoko uniesioną linką i kontrolowanie jej na dużej odległości. Na małych, mocno zarośniętych rzekach lepsza może być konstrukcja krótsza.
• Realny zakres obsługiwanych przynęt – szczególnie ważna jest dolna granica. Jeżeli łowimy niewielkimi woblerami, smużakami czy obrotówkami, blank musi odpowiednio pracować już przy bardzo lekkiej przynęcie.
• Odporność na opór przynęty – masa woblera to nie wszystko. Kilkucentymetrowy model prowadzony pod prąd może obciążać kij znacznie mocniej niż cięższa, ale pracująca spokojniej przynęta.
• Charakter pracy blanku – podczas prowadzenia potrzebuję kontroli i szybkiej reakcji, natomiast podczas holu dużego klenia cenię kij, który potrafi wejść znacznie głębiej w ugięcie i skutecznie amortyzować gwałtowne odjazdy ryby.
• Rezerwa mocy – duży kleń w szybkim nurcie nie jest delikatnym przeciwnikiem. Wędka musi pozwalać ograniczyć rybie dostęp do zatopionych konarów, kamieni i przybrzeżnych zaczepów.

Od poszukiwania blanku do Corona Fishing ETER

Kolejny raz zacząłem więc szukać konstrukcji, która połączy cechy pozornie trudne do pogodzenia. Chciałem długiego i lekkiego kija, który będzie dobrze rzucał małymi przynętami, ale jednocześnie poradzi sobie z większym woblerem prowadzonym w nurcie i zachowa odpowiednią kontrolę podczas holu dużej ryby.

Wybór padł na około trzymetrowy, mocny blank muchowy o morskim rodowodzie. Uzbrojony w niewielkie przelotki pozwalał bardzo dobrze wykorzystać energię lekkich przynęt podczas rzutu. Pierwsze próby szybko pokazały, że potrafił załadować się niewielkim woblerem 3–4 cm, a jednocześnie radził sobie również ze znacznie większymi, smukłymi modelami.

Doskonale pamiętam pierwszy dzień nad wodą. Na końcu zestawu zawiesiłem około 5-centymetrowego woblera wykonanego przez mojego znajomego i posłałem go w poprzek rzeki. Kilka obrotów korbką wystarczyło. Uderzenie dużego klenia było jednym z najmocniejszych brań, jakie wtedy pamiętałem, a sam hol pokazał mi, że właśnie takiego charakteru wędki wcześniej szukałem.

Z tych doświadczeń wyrósł później Corona Fishing ETER – wędka na klenia i jazia. Jej założenie jest bardzo podobne do problemu, który próbowałem rozwiązać przez lata: połączyć możliwość łowienia lekkimi przynętami, długość potrzebną na rzece, kontrolę woblera w nurcie oraz pracę blanku, która podczas holu pozwala bezpiecznie walczyć z dużą rybą.

Akcja wędki a głębokie ugięcie – to nie jest to samo

W tym miejscu warto uporządkować jedno z częściej powtarzanych nieporozumień. Akcji wędki nie należy utożsamiać z tym, jak głęboko blank ugina się podczas mocnego holu. Kij może reagować szybko podczas prowadzenia przynęty, a pod większym obciążeniem stopniowo angażować środkową i dolną część blanku.

Właśnie taki charakter szczególnie cenię podczas łowienia kleni. Szybsza reakcja pomaga kontrolować wobler czy obrotówkę, natomiast głębsze ugięcie podczas walki amortyzuje gwałtowne odjazdy ryby i ogranicza ryzyko jej spadnięcia.

Jest to szczególnie istotne przy cienkich linkach i niewielkich kotwicach stosowanych w małych woblerach. Zbyt sztywny kij może przekazywać każde gwałtowne szarpnięcie bezpośrednio na zestaw, natomiast blank pracujący progresywnie przejmuje znaczną część tych przeciążeń.

Jakie przynęty powinna obsługiwać wędka kleniowa?

Nie dobieram wędki wyłącznie do gatunku ryby. Równie ważne jest to, czym zamierzam łowić. W moim rzecznym spinningu podstawę przez lata stanowiły:

• małe obrotówki na klenia i jazia,
• woblery na klenia,
• smużaki i inne bardzo lekkie przynęty powierzchniowe,
• większe woblery używane wtedy, gdy celem są duże klenie lub gdy łowię w mocniejszym nurcie.

Dlatego zakres podany na blanku traktuję jedynie jako punkt wyjścia. W praktyce liczy się również aerodynamika przynęty, powierzchnia steru woblera, siła nurtu oraz to, czy prowadzimy przynętę z prądem, w poprzek czy bezpośrednio pod prąd.

Czy jedna wędka wystarczy na klenia i jazia?

W wielu sytuacjach tak. Kleń i jaź mogą być łowione podobnymi przynętami, a wymagania dotyczące dalekiego rzutu, kontroli lekkiego woblera czy amortyzacji podczas holu często są zbliżone. Nie oznacza to jednak, że każdy kij będzie równie dobry na każdej rzece.

Na niewielkiej wodzie, gdzie rzuty są krótkie, długa wędka może być niepotrzebna. Na szerokiej rzece jej dodatkowa długość zaczyna natomiast dawać bardzo wyraźną przewagę. Dlatego najpierw warto określić gdzie będziemy łowić, jakich przynęt będziemy używać i jak daleko musimy nimi rzucać, a dopiero później wybierać konkretny model.

W moim przypadku wieloletnie doświadczenia doprowadziły właśnie do koncepcji długiej wędki na klenia i jazia Corona Fishing ETER. Do dziś jest to kierunek konstrukcyjny, którego szukałem od pierwszych wypraw z czerwoną Germiną.

Remigiusz Kopiej
Corona Fishing.pl
foto: autor, Jacek Karczmarczyk

FAQ – wędka na klenia i jazia

Jaka wędka na klenia sprawdzi się najlepiej?

Nie istnieje jedna długość ani jeden zakres ciężaru wyrzutu odpowiedni do każdego łowiska. Wędkę na klenia należy dobrać do wielkości rzeki, odległości łowienia, masy i oporu używanych przynęt oraz wielkości ryb. Na dużej rzece szczególnie przydatny jest dłuższy kij pozwalający daleko rzucać i kontrolować przynętę w nurcie.

Jaka długość wędki na klenia jest najlepsza?

Na małych, zarośniętych rzekach wygodniejsza może być krótsza wędka. Na większych rzekach długość około 2,7–3 m i więcej może ułatwiać dalekie rzuty, prowadzenie lekkiej przynęty oraz kontrolę linki w nurcie. Długość należy więc dobierać przede wszystkim do konkretnego łowiska.

Czy jedna wędka może być dobra na klenia i jazia?

Tak. Oba gatunki często łowi się podobnymi woblerami, obrotówkami i innymi lekkimi przynętami. Dobrze dobrana wędka może skutecznie obsługiwać zarówno klenie, jak i jazie, szczególnie podczas rzecznego spinningu.

Jaki ciężar wyrzutu wybrać do łowienia kleni?

Nie warto kierować się jednym uniwersalnym zakresem. Przy łowieniu małymi woblerami, smużakami i obrotówkami szczególnie ważna jest realna dolna granica pracy blanku. Jeżeli stosujemy większe woblery lub łowimy w silnym nurcie, potrzebna będzie również większa rezerwa mocy.

Czy szybka wędka może głęboko pracować podczas holu?

Tak. Akcja określa przede wszystkim sposób, w jaki blank reaguje na obciążenie, ale nie oznacza, że szybka wędka musi pozostawać sztywna podczas walki z rybą. Dobrze zaprojektowany blank może szybko reagować podczas prowadzenia przynęty, a pod większym obciążeniem stopniowo przechodzić w znacznie głębsze ugięcie.

Dlaczego długa wędka jest przydatna podczas łowienia kleni w rzece?

Dłuższy kij pomaga osiągać większe odległości lekkimi przynętami, kontrolować linkę ponad częścią nurtu oraz precyzyjniej prowadzić wobler lub obrotówkę daleko od stanowiska. Nie zawsze będzie jednak najlepszy na niewielkich i mocno zarośniętych rzekach.

Jakie przynęty stosować z wędką kleniową?

Najczęściej wykorzystuje się niewielkie woblery, obrotówki, smużaki i inne lekkie przynęty spinningowe. Duże klenie mogą jednak atakować również większe woblery. Dlatego przy wyborze wędki trzeba brać pod uwagę nie tylko masę przynęty, ale również opór, jaki stawia ona podczas prowadzenia w nurcie.

Czy blank muchowy może być podstawą dobrej wędki spinningowej na klenia?

Może, jeżeli jego konstrukcja, moc i sposób uzbrojenia odpowiadają wymaganiom spinningu. W moim przypadku właśnie odpowiednio dobrane, mocniejsze blanki o muchowym rodowodzie pozwoliły połączyć dobre ładowanie lekkimi przynętami z głęboką pracą podczas holu i odpowiednią rezerwą mocy.

Gdzie znaleźć wędki przeznaczone do rzecznego łowienia kleni i jazi?

Modele zaprojektowane przez Corona Fishing do takiego zastosowania znajdziesz w kategorii ETER – wędki na klenia i jazia. Seria powstała jako rozwinięcie doświadczeń związanych z łowieniem lekkimi przynętami na dużych i średnich rzekach.