Szczupaki na jerki

Czy jerki na szczupaka o długości ponad 15 cm i masie dochodzącej do 100 g mogą być skuteczne w polskich wodach? Zdecydowanie tak. Swoją przygodę z jerkowaniem rozpocząłem około 2007 roku, kiedy sprzęt do cięższego castingu i odpowiednie przynęty były w Polsce znacznie trudniej dostępne niż dziś. Obecnie bez problemu można skompletować zestaw do jerkowania – wędkę, multiplikator, odpowiednią plecionkę i przynęty – dlatego wejście w tę metodę jest znacznie prostsze niż kilkanaście lat temu.

Jaki casting na szczupaka?

Dobry zestaw castingowy na szczupaka powinien być dopasowany przede wszystkim do masy i rodzaju przynęt. W praktyce tworzą go trzy kluczowe elementy: odpowiednio mocna wędka, multiplikator o właściwej wielkości oraz plecionka, która dobrze znosi przeciążenia podczas rzutu.

Przy łowieniu jerkami i większymi przynętami nie chodzi o to, aby zestaw był maksymalnie sztywny. Wędka musi pozwalać precyzyjnie prowadzić przynętę, ale podczas holu powinna również pracować pod obciążeniem. Zbyt sztywny kij utrudnia amortyzowanie gwałtownych odjazdów i skoków szczupaka, co może zwiększać liczbę spadów.

Do średniego i cięższego castingu najczęściej wykorzystujemy multiplikatory w rozmiarze około 200 oraz odpowiednio grube plecionki. Dla jerków około 40 g i mocniejszych zestawów dobrym punktem wyjścia jest plecionka około 0,23–0,28 mm. Im większa masa przynęty, tym większe znaczenie ma nie tylko wytrzymałość linki, ale również jej średnica i stabilne układanie się na szpuli.

Wędka do jerków – krótka czy długa?

Podejście do długości wędki do jerków bardzo zmieniło się w ostatnich latach. Kiedy zaczynałem łowić jerkami, dominowały krótkie i bardzo sztywne kije w okolicach 180–220 cm. Dawały dobrą kontrolę przynęty, ale przy cięższych jerkach wymagały większego wysiłku zarówno podczas rzutu, jak i prowadzenia.

Dzisiaj w cięższym łowieniu coraz częściej wybieramy dłuższe konstrukcje. Wędka około 230–275 cm pozwala wykorzystać dłuższy dolnik, lepiej doładować blank podczas rzutu i łatwiej operować dużym jerkiem lub gumą. Przy odpowiedniej konstrukcji blanku dłuższa wędka może być również znacznie wygodniejsza podczas całodziennego łowienia.

W Corona Fishing do ciężkiego łowienia szczupaków wykorzystujemy między innymi serię Kostur – wędki do jerków i dużych przynęt. To konstrukcje przeznaczone do mocnego castingu, dużych jerków, gum i swimbaitów.

Jeżeli szukasz amerykańskiej konstrukcji St. Croix, warto również sprawdzić St. Croix Legend Tournament Pike . W tej serii znajdują się modele przeznaczone do mocnego łowienia szczupaków, w tym do prowadzenia jerków i innych dużych przynęt.

Nie ma więc jednej idealnej długości do każdego sposobu jerkowania. Krótszy kij nadal może sprawdzać się w określonych technikach i z łodzi, ale przy ciężkich przynętach dłuższa konstrukcja daje obecnie znacznie większe możliwości rzutowe i lepszy komfort pracy.

Jaki multiplikator na szczupaka?

Multiplikator na szczupaka dobieramy przede wszystkim do masy przynęt i wymaganej pojemności szpuli. Przy jerkach i dużych przynętach najczęściej stosujemy multiplikatory niskoprofilowe, ponieważ są wygodne w uchwycie i dobrze współpracują z nowoczesnymi wędkami castingowymi.

Do zestawów obsługujących przynęty mniej więcej od 30 do 80 g bardzo dobrym punktem wyjścia jest multiplikator w rozmiarze około 200. Przy jeszcze cięższych jerkach, dużych gumach i przynętach około 100–120 g warto przejść na większą konstrukcję, która pomieści grubszą plecionkę i zapewni większy zapas mechaniczny.

Jeżeli chcesz dokładniej dobrać wielkość, przełożenie i konstrukcję kołowrotka, zobacz nasz poradnik: jaki multiplikator wybrać . Samą ofertę możesz porównać w kategorii multiplikatory castingowe .

Multiplikator 200 – najbardziej uniwersalny wybór

Rozmiar około 200 jest naszym podstawowym wyborem do średniego i mocniejszego castingu szczupakowego. Dobrze współpracuje z jerkami około 40 g, dużymi wahadłówkami, woblerami i gumami, a jednocześnie pozwala zastosować odpowiednio grubą plecionkę. W takim zestawie najczęściej wykorzystujemy Power Pro 4X około 0,23–0,28 mm.

Multiplikator 300 – do najcięższych przynęt

Gdy wchodzimy w największe jerki i bardzo ciężkie zestawy, rozmiar około 300 daje większą pojemność szpuli i pozwala komfortowo stosować plecionki około 0,32–0,36 mm. To rozwiązanie przeznaczone przede wszystkim do dużych przeciążeń i intensywnego łowienia ciężkimi przynętami.

Jaka plecionka do multiplikatora?

W cięższym castingu plecionka musi nie tylko wytrzymywać duże przeciążenia, ale również stabilnie układać się na szpuli multiplikatora. Zbyt cienka, miękka i bardzo śliska linka może podczas mocnych rzutów wciskać się pomiędzy wcześniej nawinięte zwoje, co zwiększa ryzyko splątania przy kolejnym rzucie.

Dlatego do multiplikatorów, szczególnie przy łowieniu szczupaków na jerki i inne ciężkie przynęty, od lat wybieramy Power Pro 4X Moss Green . Jej twardsza, 4-splotowa konstrukcja dobrze układa się na szpuli, ogranicza tendencję do wrzynania się pomiędzy zwoje i bardzo dobrze znosi duże przeciążenia.

Przy multiplikatorze w rozmiarze około 200 najczęściej wybieramy Power Pro 4X w średnicach około 0,23–0,28 mm. Przy ciężkim castingu i największych jerkach stosujemy odpowiednio grubsze warianty. Power Pro 4X jest również bardzo dobrym wyborem do nauki rzucania multiplikatorem: jest trwała, stosunkowo twarda i łatwiejsza do rozplątania po powstaniu typowej castingowej „brody”.

W zestawie szczupakowym plecionka jest jednak tylko jednym z elementów. Przy ciężkich jerkach równie ważne są mocne kotwice, solidne kółka łącznikowe oraz odporny na zęby szczupaka przypon wykonany z odpowiedniego materiału.

Jerki na szczupaka – jak dobrać przynętę?

Duży jerk nie oznacza przynęty wyłącznie na największe szczupaki. Wielokrotnie zdarzało mi się łowić niewielkie ryby na przynęty, których rozmiar był niewiele mniejszy od samego szczupaka. Dlatego przy wyborze jerka większe znaczenie niż sama długość ma jego praca, tempo prowadzenia oraz głębokość, na której chcemy łowić.

W kategorii jerki na szczupaka znajdują się przynęty o bardzo różnym charakterze – od modeli przeznaczonych do płytkiej wody po cięższe jerki, którymi można obławiać głębsze partie łowiska. Wybierając konkretny model, dopasowujemy go przede wszystkim do głębokości, roślinności, aktywności ryb i sposobu, w jaki chcemy prowadzić przynętę.

Warto również zwracać uwagę na naturalny pokarm występujący w danym zbiorniku. Jeżeli w łowisku dominuje płoć, wzdręga czy okoń, często zaczynam od kolorystyki nawiązującej właśnie do tych ryb. Przykładem jest Turpa – cięższy, leniwie pracujący jerk, który można prowadzić zarówno spokojnie, jak i krótkimi podszarpnięciami.

Na bardzo płytkich łowiskach, nad roślinnością i w zatokach o głębokości około 1–1,5 m często sięgam po modele pływające. Jednym z naszych podstawowych wyborów jest Vetra – pływający jerk na płytką wodę . Na większej głębokości częściej wybieram jerki tonące, choć nie jest to sztywna reguła – sposób prowadzenia i aktywność szczupaków potrafią być ważniejsze niż sam typ wyporności.

Nie istnieje jeden najlepszy jerk na każde łowisko. Najlepiej zbudować kilka pewnych typów o różnej pracy i wyporności, a następnie dobierać je do aktualnych warunków. Z czasem każdy wędkarz wypracowuje własne przynęty, którym ufa i których zachowanie w wodzie zna bardzo dobrze.

Jerkbaity służą do obławiania dość płytkich miejsc – moim zdaniem tonącymi przynętami da się łowić maksymalnie na 5m wodzie. Dużo zależy od typu przynęty – jedne są wręcz stworzone do takiego łowienia, inne pracują tuż pod powierzchnią. Osobiście najczęściej wybieram płytkie, zarośnięte miejsca – od 0,5 do 1,5m. W takich warunkach mam najwięcej brań. Wydawać by się mogło, że na 0,5m wodzie nie spotkamy szczupaka – uwierzcie mi, że nawet na takiej wodzie potrafią bytować tzw. „ciężkie lochy”.

Jerkowanie – jak prowadzić jerka na szczupaka?

Jerkowanie polega na nadawaniu przynęcie pracy krótkimi lub dłuższymi ruchami wędziska, połączonymi z kontrolowanym wybieraniem luzu linki. Nie ma jednego tempa prowadzenia, które będzie skuteczne przez cały dzień. Najczęściej najlepiej sprawdza mi się prowadzenie mieszane – kilka szybszych ruchów, później wolniejsze podciągnięcia i pauza.

To właśnie zmiana rytmu często prowokuje szczupaka do ataku. Jednego dnia ryby reagują na agresywne, szybkie prowadzenie, a innym razem jerk musi pracować spokojniej i długo pozostawać w bezruchu. Dlatego zamiast mechanicznie powtarzać ten sam ruch, warto zmieniać tempo, długość podszarpnięć i czas przerw.

Bardzo ważna jest kontrola linki podczas prowadzenia jerka. Po ruchu wędziskiem należy wybierać nadmiar luzu, ale nie zawsze całkowicie go kasować – część jerków właśnie na kontrolowanym luzie wykonuje najbardziej naturalny odjazd na bok. Podczas pauzy trzeba jednak zachować kontakt z przynętą, ponieważ branie często następuje właśnie wtedy, gdy jerk zatrzymuje się lub zaczyna opadać.

Brania szczupaka mogą wyglądać zupełnie różnie – od delikatnego stuknięcia i nagłego zatrzymania przynęty po bardzo mocne uderzenie. Wielokrotnie obserwowałem również ryby, które najpierw podążały za jerkiem, mijały go lub zawracały, a dopiero po zmianie kierunku albo krótkiej pauzie decydowały się na atak.

Jak łowić na jerki skuteczniej? Nie przywiązuj się do jednego schematu prowadzenia. Kontroluj zachowanie konkretnej przynęty i świadomie eksperymentuj z tempem, długością ruchu oraz pauzami. Im lepiej poznasz pracę jerka, tym łatwiej będzie Ci dopasować sposób prowadzenia do aktywności szczupaków.

Zacięcie i hol szczupaka na jerkach

Przy łowieniu na duże jerki bardzo ważne jest pewne zacięcie i utrzymanie stałego kontaktu z rybą. Mocne kotwice muszą dobrze wbić się w twardy pysk szczupaka, dlatego zacięcie powinno być szybkie i zdecydowane. Jednocześnie po zacięciu należy unikać luzu na lince – szczególnie podczas gwałtownych odjazdów, zmian kierunku i wyskoków ryby.

Sposób holu trzeba dopasować do łowiska. W pobliżu roślinności, zatopionych drzew i innych zaczepów szczupakowi nie można pozostawić zbyt dużej swobody, dlatego stosujemy mocniejszy zestaw i prowadzimy rybę zdecydowanie. Na otwartej wodzie możemy pozwolić sobie na bardziej kontrolowaną pracę hamulca multiplikatora i wykorzystać ugięcie wędki do amortyzowania nagłych odjazdów.

Najwięcej ryb tracimy nie dlatego, że zestaw jest zbyt słaby, lecz przez chwilową utratę kontroli nad linką i rybą. Dobrze dobrana wędka, mocna plecionka, sprawny multiplikator oraz ostre kotwice tworzą jeden system – każdy z tych elementów ma znaczenie podczas holu dużego szczupaka.

Czy warto zacząć łowić szczupaki na duże jerki?

Kiedy zaczynałem łowić dużymi jerkami, również zastanawiałem się, czy w polskim jeziorze znajdzie się szczupak, który zaatakuje przynętę długości około 20 cm. Pierwsze brania szybko zmieniły moje podejście. Duża przynęta nie oznacza wyłącznie największych ryb, a cięższy casting daje możliwość skutecznego obławiania miejsc i prowadzenia przynęt, których klasycznym lekkim spinningiem nie da się dobrze wykorzystać.

Jeżeli dopiero rozpoczynasz jerkowanie, nie musisz od razu sięgać po najcięższe przynęty. Zacznij od kilku modeli o różnej pracy i wyporności, poznaj ich zachowanie w wodzie i stopniowo buduj własny zestaw. Z czasem duży jerk przestaje wydawać się przesadą i staje się po prostu kolejnym narzędziem do świadomego łowienia szczupaków.

Zobacz dostępne w Corona Fishing jerki na szczupaka i dobierz przynętę do głębokości oraz charakteru łowiska.

Tekst: Maciej Jagodziński (wobler129)
Zdjęcia: Maciej Jagodziński (wobler129), Corona Fishing

Przeczytaj również: Majowe szczupaki – jak i gdzie ich szukać